SUTTON VEILIGHEIDS GORDELS VAN DE SPITFIRE

"Het eerste wat ik voelde waren de inslagen van de kogels in mijn Spitfire en de lichtspoormunitie die langs de kist vloog. In een reflex ramde ik de stick naar voren en stond de kist op z'n neus en keek ik recht op Moeder Aarde, kilometers beneden mij. Gelukkig zaten mijn Sutton veiligheidsriemen goed vast. Ik voelde hoe de riemen sneden in mijn vlees toen ik recht naar beneden dook en de snelheid gigantisch snel opliep. De angst sloeg bij mij toe. Ik zweette, had een droge mond en raakte in paniek. Geen munitie meer en de vijand aan m'n staart". Vlieger Luitenant N. Robinson, No 152 Squadron.

 

"De landing op het water gaf een enorme klap. De kist moest bijna 500 km/u hebben gevlogen en het harde afremmen drukte me keihard in de Sutton riemen. De kist zonk onmiddelijk en overal kwam water naar binnen. Ik herinner me dat dat ik water heb ingeslikt maar niet dat ik me ergens aan heb gestoten of dat ik gewond ben geraakt. Ik kon de ontgrendelingspen moeilijk lostrekken omdat die door de klap was verbogen. Terwijl ik mij los probeerde te wringen voelde ik de waterdruk toenemen toen ik met de kist naar beneden gleed. Uiteindelijk kwam ik los en schoot ik omhoog naar de oppervlakte". Onderofficier Vlieger Jim Haugh, No 464 Squadron RAAF.

De veiligheidsriemen in de verschillende Spitfire's en andere toestellen werden vaak de Sutton riemen genoemd. Wat waren die Sutton veiligheidsriemen ?

De Sutton riemen zoals die toegepast werden in de eenmotorige jagers van de RAF bestond uit een gepatenteerde snel ontgrendelingssysteem van de veiligheidsriemen en werd al tijdens de Eerste Wereld Oorlog toegepast. Over de jaren heen werden er verschillende types ontwikkeld, van eenvoudige riemen over de heupen tot vierpunt gordels voor kunstvliegen. Vanaf 1930 werd de vierpunts Sutton goldel de standaard in alle RAF vliegtuigen, van de de Haviland DH 82 Tiger Moth en de Miles Magister tot en met de Spitfire en de Hurricane.

Het Sutton veiligheids riem systeem zoals gebruikt tot het midden van de oorlog bestond uit vier riemen van ongeveer 5cm breed en om de 4 centimeter voorzien van ringen door de stof. De riemen die over de schouders liepen zaten aan een kabel vast die liep tot in de romp van het toestel. De lengte van de kabel was bedoeld om een schokabsorberend effect te krijgen. De kabel kon ook worden versteld zodat de vlieger enige bewegingsvreiheid kon instellen om bijvoorbeel voorover te kunnen buigen. De riemen over de heupen zaten vast aan de onderkant van de romp. De vier riemuiteinden kwamen op de borst bij elkaar. Het uitiende van een van de heupgordels was voorzien van een grote bronzen knobbel waar een gat in zat. De vlieger plaatste de uiteinden van de drie overige riemen over de knobbel en stak de pen van de snelontkoppeling door het gat. De opvallend uitziende pen die de boel bij elkaar moest houden werd op zijn beurt weer vastgezet met een leren riempje.

Als de vlieger dus zijn riemen wou afdoen trok hij aan het leren riempje wat tevens de pen lostrok uit de knobbel en de vier riemen zaten op dat moment niet meer aan elkaar. Het was het eerste snellle ontkoppelings mechanisme. De manier waarop de riemen waren verbonden met de romp van het toestel is op de de foto hieronder goed zichtbaar.

De schouder riemen zaten via een Y vormige verbinding vast aan kabels die weer door spant 11, achter de vlieger, liepen en langs de antenne voet tot aan spant 15. Er liep ook een kabel naar boven aan de romp om te voorkomen dat bij ontkoppeling alle kabels terug zouden vallen achter de stoel van de vlieger.

TYPE QK VEILIGHEIDSRIEM

Omstreeks 1943 kwam het verbeterde type QK in omloop en werd de standaard in de RAF. Het zat niet meer vast aan spant 15 achter in de romp maar zat rechtstreeks bevestigd aan de versterkte stoel van de vlieger.

Deze foto laat duidelijk zien hoe de riemen vastzaten. De ontgrendelingspen zat vast aan een van de schouderriemen en vaak op foto's zichtbaar hangend over de toegang tot de cockpit als een toestel klaar stond om bemand te worden. De piloot is de Noor Kjell L'Abbee-Lund van 611 squadron

TYPE QS VEILIGHEIDSRIEM

In 1946 werd een nieuw type geintroduceerd, dit keer met de benaming QS. Qua werking verschilde het niet veel van de voorgaande types maar de verstelling van de riemen was anders. Geen gaten of gespen meer maar verstelbare riemhouders. De riemen eindigden aan stalen plaatjes met een gat erin die vervolgens in een ronde box konden worden geklemd die aan een van de heuogordels vastzat. De heupgordels zaten vast achter de stoel en de Y vormige constructie achter de steol werd daarmee overbodig.

QS riemen van een na-oorlogse Spitfire Mk XIX

Zowel de Duitsers als de Fransen ontwikkelden snelsluitingen volgens ongeveer hetzelfde principe. De Fransen gebruikten ook een box die vastzat aan een van de heupriemen. Een draaiknop op deze box ontkoppelde alles. De standaard gordels van de Duitsers waren ongeveer zoals het Sutton model.

(HIER terug naar het hoofdmenu).