HET HISPANO KANON

Het Engelse Hispano Mk II kanon (links)

Het Hispano-Suiza HS.404 20mm kaliber automatisch kanon was een van de meest toegepaste vliegtuig bewapeningen van de 20ste eeuw. In gebruk door de Engelsen, Amerikanen, Fransen en vele andere militaire onderdelen. Het vuurde een 20mm in diameter projectiel af met een behoorlijk zware lading en dat uit een relatief licht wapen. Dit maakte het een ideaal boordkanon ter vervanging van een aantal 7.62mm (.30 kaliber) machine geweren die meestal in de dertiger jaren in gebruik waren.

Overzicht van de bewapenings ruimtes van een Spitfire LF Mk IXe, met een Hispano Mk II kanon links en het Amerikaanse M2 Browning machinegeweer aan de rechter kant.

ONTWIKKELING

Zoals uit de naam blijkt werd het Hispano kanon ontwikkeld door de Franse firma Hispano-Suiza. Het was gebaseerd op het eerdere Zwitserse Oerlikon FF S wapens, die de firma onder licensie vervaardigde in Frankrijk onder de namen HS.7 en HS.9. Eind dertiger jaren ontwierp de ingenieur Marc Birkigt een nieuwe en verbeterde versie met een omkeer actie, veel hogere vuursnelheid, en een wat hogere mondingssnelheid. Het resultaat was het Type 404, of HS.404, algemeen erkend als het beste kanon in zijn soort. De 404 zat in bijna alle Franse jagers, zelfs was er een versie die door de aandrijas vuurde van een Hispano-Suiza 12Y motor. Dit systeem noemde men een motor-kanon en het was gemonteerd in de Morane-Saulnier M.S. 406 en de Dewoitine D.520 jagers. De HS.404 had trommel aanvoer van de patronen en kon 60 patronen bevatten. Omdat deze trommels tijdens de vlucht niet konden worden verwisseld in de meeste gevallen, was deze kleine voorraad een probleem. In 1940 ontwikkelde Hispano-Suiza een riem toevoer systeem alsmede afgeleide versies van de HS.404 met een groter kaliber en wel 23mm. Al deze ontwikkelingen werden gestopt toen de Duitsers Frankrijk bezetten.

ENGELSE LICENSIE

Ondertussen hadden de Engelsen ook een licensie verkregen om de Hs.404 te bouwen en hij werd voor het eerst ingebouwd als de Hispano Mk I in een Westland Whirlwind jager in 1940. De Britse ingenieurs ontwierpen een riem aanvoer mechanisme voor de munitie. In een iets verbeterde versie als Hispano Mk II werd het ontwerp geaccepteerd door de RAF en de FAA in 1941. In de Hawker Hurricane Mk IIc en de Supermarine Spitfire Mk Vc werden de acht Browning .303 machinegeweren vervangen door 4 Hispano kanonnen en dat werd later in de oorlog de standaard bewapening van de Hawker Typhoon en Tempest en de latere Spitfire versies. De eerste versies van de Spitfire met C-vleugels konden wel 4 kanonnen herbergen maar problemen met de verwarming van de buitenste kanonnen leidden tot vastlopers vanwege de kou op grote hoogte.

Installatie van het Hispano Mk II kanon in de vleugel van de Spitfire Mk Vc.

AMERIKAANSE LICENSIE

Het kanon was ook door de Amerikanen in licensie genomen onder de naam M1, door zowel het United States Army Air Corps (USAAC) als de Navy, en men wilde zo snel mogelijk omschakelen naar de 20mm versie. In 1941 werd een enorme productie in gang gezet ook voor de benodigde munitie. Toen de uitlevering begon werd al snel duidelijk dat het een uiterst onbetrouwbaar wapen was omdat door de slagtin de huls werd vervormd zodat er veel weigeringen optraden. Ook de Engelsen waren geinteresseerd maar in de M1 waren ze hevig teleurgesteld. In aoril 1942 werd een exemplaar van de Britse Mk II naar de Verenigde Staten verzonden met als doel een vergelijking te maken. Het bleek dat de vuurkamer van het Britse exemplaar wat korter was dan de Amerikaanse tegenhanger en men vermoedde dat hierdoor de problemen ontstonden. De Amerikanen geloofden daar niet en en na enkele andere kleine modificaties ontstond dan de M2, die overigens even onbetrouwbaar was als de M1. Eind 1942 had de USAAC een voorraad munitie die tegen de 40 miljoen exemplaren liep. Het beleid van de Navy was om uitsluitend met kanonnen bewapende vliegtuigen te voeren maar dat beleid kon geen stand houden. Zelfs eind december 1945 werd nog een poging gedaan om het wapen in te voeren.

HISPANO Mk V

De Engelsen gingen gewoon stug door en kwamen uiteidelijk met de Hispano Mk V versie die een kortere loop had, hogere vuursnelheid maar dat dan wel ten koste van een iets lagere mondingssnelheid. In de Hawker Tempest Mk V Serie II zaten vier stuks Hispano Mk V kanonnen. De Amerikanen ontwikkelden de M3 maar het bleef een probleem geval. Na de Tweede Wereldoorlog adopteerde de United States Air Force (USAF) een versie van de M3 die M24 heette. Vrijwel vergelijkbaar met de M3 maar nu met electrische ontsteking van de munitie. In de periode na de oorlog verdween de HS.404 snel van het toneel omdat er een meerloops kanon werd ontwikkeld uit de Duitse Mauser MG 213. De Engelsen kwamen met het krachtige 30mm ADEN kanon, de Fransen met het DEFA kanon, beiden gebruikten dezelfde munitie. De USAF kwamen met het 20mm M#( meerloops kanon om de M24 te vervangen, terwijl de Navy het oorspronkelijke ontwerp van Hispano gebruikte met een lichtere patroon om een hogere mondingssnelheid te halen en noemde dit het Colt Mk 12 kanon.

Een paar Mk V Hispano's geinstalleerd in de vleugel van de Spitfire Mk 21. Kortere lopen en kleinere motortrommels resulteerden in een compacter ontwerp.

SPECIFICATIES:

De Mk II Hispano vuurde een kogel met een gewicht van 130 gram af (20mm x 110mm) met een mondingssnelheid van tussen de 840 en 880 m/s afhankelijk van de lengte van de loop. Vuursnelheid was tussen de 600 en 850 schoten per minuut. Het kanon was 2,36 meter lang en woog tussen de 42 en 50 Kg. Het Engelse Mk V en de Amerikaanse M3/M24 wapens waren lichter en hadden een hogere vuursnelheid dan de eerste HS.404 kanonnen.

- Type: enkelloops automatisch kanon

- Kaliber: 20mm x 110mm

- Werking: gasdruk

- Lengte: 2,36 m

- Gewicht (kompleet): 42 - 50 Kg

- Vuursnelheid: 600 - 850 schoten per minuut

- Mondingssnelheid: 840 - 880 m/s

- Projectiel gewicht: 130 gram

- HE (hoog explosief) mengsel: 6 gram

Installatie van het Hispano Mk II in de wapenruimte van een Spitfire LF Mk IXe. De prominent zichtbare trommel bevat de veer van het riemaanvoer mechanisme. Na elk schot werd de veer weer automatisch een slag opgedraaid. Rechts hiervan ligt een Browning M2 machine geweer.

Detail van de riemaanvoer Hispano Mk II en de wapenruimte van de Spitfire LF Mk IX van achteren gezien. De munitieriem werd uit de munitietrommel getrokken via de grote roller die rechts op de foto zichtbaar is.

(HIER klikken voor de hoofd pagina)