VLEUGEL TYPEN

Als je over de Spitfire verteld ontkom je er niet aan om iets over de verschillende vleugeltypes te zeggen. Hier dus een overzicht over de basis vleugel uitvoeringen en de onderlinge verschillen. De Merlin gemotoriseerde Spitfires gebruikten vier verschillende vleugel types, A tot en met D van dezelfde afmetingen en opbouw maar waren voorzien van verschillende bewapening en brandstoftanks. Na de introductie van de Griffon, zag Supermarine zich genoodzaakt een complete laminaire vleugel te ontwerpen zodat nog hogere snelheden mogelijk werden met deze krachtige motor. Beginnend met de Spitfire Mk 21 werd deze vleugel de standaard voor de na-oorlogse varianten van deze bekende jager. De meeste dagjagers Spitfire's, van de Mk I tot en met de Mk XVIII waren voorzien van de type A, B, C of E vleugel.

De oorspronkelijke vleugel structuur van de Supermarine Type 300 Spitfire Mk I, later bekend als de Type A vleugel.

A type

Het oorspronkelijke ontwerp, dat als basis diende en ongewijzigd bleef tot de komst van het C type vleugel in 1942. De enige bewapening bestond uit acht .303 kaliber Browning machine geweren met 300 schoten per loop. De enige grote verandering aan deze vleugel was het aanbrengen van verwarming in de wapenruimte om bevriezing van de wapens te voorkomen op grote hoogte. Open ruimtes rondom de wapenruimte werden dichtgemaakt en gaten en buizen die hete lucht uit de radiatoren haalden werden aangebracht. De warme lucht werd weer afgevoerd door gaten onder de vleugels, afgedekt door driehoekige gestroomlijnde blaren, net voor de vleugel uiteinden. Tegen het einde van 1940 waren de met vliegtuiglinnen bespannen rolroeren vervangen door een laag lichtmetaal.

Overzicht van het type A vleugel.

B type

Dit was het  A type vleugel aangepast aan het 20mm Hispano kanon. Er kon een bewapening worden gemonteerd bestaande uit twee 20 mm kaliber Hispano Mk II kanonnen, gevoed via trommelmagazijnen met een inhoud van 60 schoten per kanon en vier .303 Browning machine geweren met 350 schoten per loop. Het intrekbare landingslicht werd verplaatst en de binnenste machine geweer ruimte werd gevuld met een kanon, plus een ruimte voor het trommelmagazijn buiten de wiel ruimte. De bovenste- en onderste vleugel huid kregen uitstulpingen voor de munitietrommels. Onder de vleugel konden twee verschillende uitstulpingen voor komen. De lichtmetalen rolroeren waren standaard op deze vleugel.

Overzicht van het type B vleugel.

 

Interne structuur van het type B vleugel van de Spitfire Mk Vb.

C type

De “universele vleugel”, zoals hij heette. Opnieuw ontworpen om de bouwtijd te verkorten en om verschillende bewapeningen toe te laten; A  of B type bewapening of een nieuwe, zwaardere combinatie van vier 20 mm Hispano kanonnen. De steunen van het landingsgestel werden opnieuw ontworpen waardoor de wielen dieper in de wielruimtes lagen en zodoende waren de uitstulpingen boven op de vleugel niet meer nodig. De vernieuwde en versterkte wielpoten zaten 5,08 cm meer naar voren, en maakten dat de Spitfire zich stabieler gedroeg op de grond en de kans op neuskiepen nam hiermee af. Het Hispano Mk II kanon dat vanaf nu werd gemonteerd had riem aanvoervanuit magazijndozen (het Chattellerault systeem) zodat er nu 120 schoten per loop beschikbaar waren. De hoezen over de lopen van de Hispano waren korter en gebruikelijk was een korte rubberen stomp over de buitenste loop als het kanon niet gebruikt werd.

Overzicht van het type C vleugel.

De herontworpen bovenste bewapeningsluiken hadden uitstulpingen om ruimte te geven aan de patroonaanvoer motoren. Aanvankelijk een bobbel voor de twee motoren. De eerste productie Spitfires Mk. Vc hiermee uitgerust gingen naar Malta en waren af fabriek voorzien van vier kanonnen. In de praktijk waren vaak twee kanonnen voldoende en veel van de vier kanon Spits vlogen dan ook met of het binnenste- of het buitenste paar Hispanos, of werden anders omgebouwd naar de B-standaard bewapening. Later vloog men met twee 20mm Hispanos en vier Brownings. In dat geval waren de grote uitstulpingen op de vleugel niet meer nodig en werd een meer gestroomlijnde bedekking gebruikt, met smalle blaren over de binnenste kanon positie en een vlakke bedekking over de tweede, ongebruikte kanon ruimte. De binnenste wapenruimte in de C vleugel werden naar buiten verplaatst tussen de ribben 13 en 14. Ook had de onderzijde van de vleugel dan geen uitstroomopeningen van de verwarming van de bewapeningsruimte en het intrekbare landingslicht verviel ook. De vleugel werd versterkt voor ophangpunten buiten de wielruimte om onder elke vleugel een bom van 113 kg te kunnen ophangen. Uitgezonderd de eerste Spitfires Mk. IX die omgebouwd waren van de Mk. Vc versies, verviel vanaf nu de landingsgestel indicatie pin boven op de vleugel.

Vergelijking van bewapening tussen A type (midden), B type (top) en C type (beneden) vleugel van de Spitfire Mk V. Let op het verschil van plaats van de binnenste .303″ Browning in de C vleugel.

Interne structuur van het C type vleugel zoals gemonteerd aan een Spitfire Mk VIII. De branfstoftank on de vleugel voorkant viel op bij dit type en werd niet gemonteerd op de Spitfires Mk V en IX. Interessant is dat bij deze tekening en de volgende (getekend door Supermarine) van de  Mk VII de benedenwaarts gerichte identificatie lamp zichtbaar is. Echter was dit onderdeel verwijderd uit de Mk. VII & VIII productie, middels modificatie No. 746 van 1 mei 1943.

Tekening van de vleugel van de Spitfire Mk XIVc.

D type

Deze versie was bedoeld voor de onbewapende lange afstands verkennings toestellen. Ruimte voor extra brandstof was voorhanden voor de hoofdligger, die met de versterkte vleugelvoorrand een sterke stijve doosconstructie vormde. Hierin kon 290 liter brandstof worden meegenomen. Tijdens hete zomerdagen gaf zoveel benzine in de vleugel echter veel benzinedamp af en dat moest ontlucht worden via overdruk kleppen in de tanks die uitmondde in de buitenste vleugelrib.

Interne structuur van het Type D vleugel zoals gebruikt op de Spitfire PR Mk IV en XI.

Afgeknotte vleugels

Vanaf de Mk. V waren sommige voorzien van afgeknotte vleugel uiteinden ipv de klassieke elliptische vleugels waardoor de spanwijdte afnam tot 9,8 m. Hierdoor nam de rolsnelheid behoorlijk toe, hiermee het gat verkleinend tussen de Spitfire en de formidabele Duitse Focke-Wulf Fw 190. Deze zg "clipped-wing" Spitfires werden soms ook als “L.F.” versie beschreven, bv:  LF Mk Vb. Formeel klopte dit niet omdat de aanduiding LF sloeg op de lage hoogte versie van de Rolls-Royce Merlin motor. Veel LF Spits hadden de afgeknotte vleugel maar een aantal ook niet.

Verlengde vleugel uiteinden

Gepuntte, driehoekige vleugelstips werden speciaal ontworpen voor de grote hoogte versies van de Spitfire, te beginnen met de Mk VI. Het vergrootte vleugeloppervlak gaf een betere klimsnelheid en het plafond nam iets toe ten koste van de manouvreerbaarheid tijdens gevechten op normale hoogtes. Het idee van de geknotte- en de verlengde tip werd verder uitgewerkt in de Mk VIII productie lijn, toen de tips makkelijk uitwisselbaar waren gemaakt om in de behoefte te voorzien van de individuele vlieger of de tactische behoeft van dat moment

Interne structuur van de verlengde Type B vleugel van de grote hoogte Spitfire Mk VI.

Identiek aan de buitenkant was de vleugel van de Spitfire Mk VII van het type C en daarom opvallend verschillend van de Mk VI.

E type

Vroeg in 1944 werd een nieuwe vleugel geintroduceerd, het type E. Structureel zoals een C vleugel, maar de buitenste machine geweer openingen waren weggehaald. Hoewel de bewapeningsruimte er nog wel was werd de ruimte nu gebruikt voor de lege hulzen en huls afbuigings platen. De inwendige wapenruimte stond twee varianten toe: twee 20 mm Hispano Mk II kanonnen met 120 schoten per loop in de buitenste ruimte en twee Amerikaanse .50 kaliber M2 Browning machine geweren, met 250 patronen in de binnenste ruimte. Als alternatief konen er vier 20 mm Hispano kanonnen met 120 schoten per loop worden toegepast, zoals in de standaard originele C vleugel. Het kanon in de E vleugel was iets verplaatst, naar achter in de wapenruimte. Dit had tot gevolg dat de bescherming van de loop korter kon zijn en vrijwel helemaal beschermd was door een sigaar achtige constructie. Ook was de blaar boven op de vleugel kleiner en smaller dan in de originele C vleugel. Een interessant feit was dat verschillende C-vleugel Spitfires LF Mk IX van het No. 485 (Nieuw Zeeland) Squadron vlak voor D-day werden omgebouwd naarHispanos en .50 Brownings.

De C en de E vleugel verschilde alleen in bewapening. Deze tekening laat zien hoe in de E vleugel het kanon en de .5″ M2 Browning waren geinstalleerd.

De vernieuwde vleugel

Vanaf de Mk 21 kreeg de Spitfire een totaal nieuwe vleugel. Het ontwerpen hiervan was al in 1942 van start gegaan, maar vond z'n weg naar de vliegtuigen pas aan het eind van de oorlog. Nieuwe grotere rolroeren bleken noodzakelijk om de rolsnelheid te verhogen. Om ze te kunnen plaatsen moest de vleugel vergroot worden vanwege een grotere koorde aan het vleugeluiteinde. Intern moest de vleugel ook versterkt worden om te voorkomen dat er verdraaing van de vleugel zou optreden en dus een hogere duiksnelheid mogelijk werd zonder rolroer omkeringseffect. De vleugeltips waren fraai afgerond maar weken wel af van de perfecte elliptische vorm van de originele Spitfire vleugel. De nieuwe vleugel bood ruimte aan vier 20 mm Hispano Mk II of V kanonnen. Geen andere bewapeningsvariant was mogelijk aangezien de RAF als standaard de alleen kanonnen versie wilde hebben in de na-oorlogse jagers. De Hispano Mk V was lichter, had een hogere vuursnelheid, een kortere loop en ook de loop bescherming was korter. Het kanon en de patronenriem stonden op elkaar en daardoor konden de uitstulpingen voor de aanvoermotoren er anders uit zien. Andere veranderingen betroffen een verbreding van het onderstel met 19,6 cm, met de wielkasten dus verder uit het midden van de romp. Om toch grotere propellors te gebruiken bij voldoende grondspeling moesten de poten langer worden met 11,4 cm. Het onderstel kon tijdens de vlucht volledig weggewerkt worden door nieuwe wieldeuren en beplating. Dit vleugeltype heeft nooit een  officiele naam gehad. In officiele publicaties werd er altijd gesproken over de "nieuwe vleugel".

De nieuwe vleugel zoals toegepast op de Spitfire Mk 21 leek slechts oppervlakkig op de oude vleugel types. Intern was hij echter helemaal opnieuw ontworpen.

(Klik HIER om terug te gaan naar het hoofdmenu)